Οικουμενικό πατριαρχείο - Ιερός Ναός Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης

 

Φιλανθρωπία Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Ένα από τα σοβαρά θέματα που απασχολούν την Ενορία μας και που με πολύ αγάπη..Περισσότερα

Κοινωνικό φροντιστήριο Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Το Κοινωνικό Φροντιστήριο της Ενορίας μας λειτουργεί 4 συνεχή χρόνια και..Περισσότερα

Ιστορικό Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Ήταν μεγάλος ο πόθος των κατοίκων της περιοχής Μπεντεβή Καμάρας και Παλαιού..Περισσότερα

Πρόγραμμα Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Πρόγραμμα του Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή Ηρακλειου..Περισσότερα

ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ

Τη Μεγάλη Τρίτη, σύμφωνα με το συναξάρι της ημέρας, «μνείαν ποιούμεθα της των δέκα παρθένων παραβολής, της εκ του ιερού Ευαγγελίου». Η παραβολή αυτή αναγιγνώσκεται το πρωί της Μ. Τρίτης στη Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων μαζί με την πολύ σημαντική, επίσης, παραβολή των ταλάντων καθώς και με την περικοπή για τη Δευτέρα Παρουσία. Αποβραδίς στον όρθρο αναγιγνώσκεται η ευαγγελική εκείνη περικοπή, στην οποία ακούμε από το στόμα του Χριστού το «ουαί υμίν Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί!». Στην υμνολογία της ημέρας κυριαρχούν οι δυο παραβολές και η Δευτέρα Παρουσία, σε μια σειρά από εξαίσιους ύμνους, όπου ο λυρισμός συνυπάρχει με το δραματικό στοιχείο. Παρά το γεγονός, λοιπόν, ότι το συναξάρι της ημέρας αναφέρεται σε ένα μόνο θέμα, η θεματολογία της ημέρας είναι πλούσια. Εμείς εδώ θα επικεντρωθούμε σε δύο από τα θέματα, στα οποία προαναφερθήκαμε, σχολιάζοντάς τα εν συντομία.

Ας ξεκινήσουμε από τη σκληρή στάση του Χριστού απέναντι στους Φαρισαίους. Τι συνέβη, άραγε, και ο διδάσκαλος της αγάπης μίλησε με τόσο σκληρή γλώσσα για τους Γραμματείς και  τους Φαρισαίους; Ας σημειωθεί ότι η τάξη των Φαρισαίων ήταν περίπου αυτή που σήμερα ονομάζουμε «μεσαία τάξη». Τους Φαρισαίους διέκρινε η αυστηρή τήρηση του μωσαϊκού νόμου και  η προσήλωση στις παραδόσεις των πατέρων τους. Οι Γραμματείς, από την άλλη,  (κάποιοι από τους οποίους ανήκαν στην τάξη των Φαρισαίων) ήταν οι γνώστες και ερμηνευτές του μωσαϊκού νόμου, οι θεολόγοι της εποχής, με μεγάλο κύρος ανάμεσα στο λαό. Φαρισαίοι και Γραμματείς, λοιπόν, θέλησαν, όπως λέγει το Ευαγγέλιο, να παγιδέψουν και να βάλουν σε δοκιμασία το Χριστό με διάφορες ερωτήσεις, με σκοπό να Τον μειώσουν στα μάτια του λαού. Εισέπραξαν όμως αποστομωτική απάντηση: ο Χριστός, εκτός του ότι τους απάντησε εύστοχα, τους άφησε να πέσουν στην ίδια τους την παγίδα και αποκάλυψε τον πραγματικό τους ρόλο, λέγοντας προς τους μαθητές Του και το λαό που άκουγε:  «Όσα σας λένε οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι να τα τηρείτε, αλλά να μην πράττετε όσα πράττουν, διότι λένε αλλά δεν εφαρμόζουν όσα λένε…Όλα όσα κάνουν τα κάνουν για το «θεαθήναι». Στη συνέχεια τους απηύθυνε τα φοβερά «ουαί», κατακρίνοντας την υποκρισία τους. Οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, που παρουσιάζονταν ως αυστηροί τηρητές και αυθεντικοί ερμηνευτές των θρησκευτικών εντολών και κανόνων, δεν ήταν τίποτε άλλο από θεατρίνοι και θεομπαίχτες. Φορούσαν απλώς το προσωπείο της ευσέβειας, ενώ πίσω από αυτό έκρυβαν το απαίσιο πρόσωπο των ανθρώπων που επιζητούσαν «την πρωτοκλισίαν εν τοις δείπνοις και την πρωτοκαθεδρίαν εν ταις συναγωγαίς», δηλαδή τις καλύτερες θέσεις στα δείπνα και τα πρώτα καθίσματα στη συναγωγή, για να επιδεικνύουν στους ανθρώπους την ανωτερότητά τους. Κοντολογίς: οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι ήταν άνθρωποι με όλη σκληρότητα, την κενότητα και την κουφότητα των αλαζονικών και ματαιόδοξων, άνθρωποι του «φαίνεσθαι», «τάφοι κεκονιαμένοι», που φαίνονται ωραίοι εξωτερικά, από μέσα όμως είναι γεμάτοι με δυσωδία και νεκρά οστά. Η αποκάλυψη του ήθους των Φαρισαίων τούς κατέστησε τα αιώνια αρνητικά παραδείγματα της υποκρισίας και καθιέρωσε τον όρο «φαρισαϊσμός»ως συνώνυμο της υποκριτικής συμπεριφοράς.

Ο Χριστός, λοιπόν,  ζητά από όλους τους ανθρώπους (προπάντων από τους ανθρώπους της Εκκλησίας) να είναι αληθινοί και γνήσιοι και όχι διπρόσωποι και υποκριτές, να μη φορούν προσωπείο. Δυστυχώς, οι άνθρωποι τις περισσότερες φορές κρύβουμε το αληθινό μας πρόσωπο πίσω από μια μάσκα, για να παίξουμε διάφορους ρόλους. Γινόμαστε Φαρισαίοι, για να πετύχουμε την κοινωνική αναγνώριση ή να προωθήσουμε τα συμφέροντά μας. Αυτό, δίχως να το καταλάβουμε, δημιουργεί μέσα μας μια σοβαρή διάσπαση, που δεν μας επιτρέπει να οικοδομήσουμε σωστή σχέση ούτε με τον εαυτό μας ούτε και με τους άλλους, αφού όλα τα χτίζουμε πάνω στο ψεύδος και στην απάτη. Ζούμε συμβατικά και όχι αληθινά, φαρισαϊκά, όχι χριστιανικά. Η αποκάλυψη του πόσο δυστυχισμένοι είμαστε και πόσο δυστυχισμένους κάνουμε κι άλλους ανθρώπους με αυτή μας τη στάση είναι σίγουρο ότι θα έλθει αργά ή γρήγορα, οπότε και θα φανεί η κενότητά μας.

Το δεύτερο θέμα της ημέρας που θα μας απασχολήσει εδώ είναι η παραβολή των δέκα παρθένων. Η παραβολή αφηγείται μια γαμήλια τελετή: δέκα κοπέλες, πέντε συνετές και πέντε άμυαλες, περιμένουν μέσα στη νύχτα το γαμπρό. Οι άμυαλες πήραν μαζί τους τα λυχνάρια τους, δεν πήραν όμως λάδι. Αντίθετα, οι συνετές πήραν μαζί με τα λυχνάρια και λάδι μέσα στα δοχεία τους. Ο γαμπρός (Νυμφίος) αργούσε και οι κοπέλες αποκοιμήθηκαν. Όταν τα μεσάνυχτα ακούστηκε η φωνή ότι έρχεται ο γαμπρός, όλες σηκώθηκαν και τακτοποίησαν τα λυχνάρια τους. Οι άμυαλες ζήτησαν λάδι από τις συνετές, αλλά δεν τους δόθηκε, οπότε αναγκάστηκαν να τρέξουν και να αγοράσουν. Ώσπου να επιστρέψουν όμως, ο γαμπρός είχε έλθει, οι συνετές μπήκαν στη χαρά του γάμου και η πόρτα έκλεισε. Έτσι, όταν οι άμυαλες επέστρεψαν, βρήκαν την πόρτα κλειστή και έμειναν εκτός της γαμήλιας χαράς. Ο γάμος είναι η ουράνια Βασιλεία του Θεού, ο Νυμφίος είναι ο Χριστός και οι παρθένες οι άνθρωποι, από τους οποίους άλλοι είναι συνετοί και άλλοι άμυαλοι, άλλοι δηλαδή προετοιμάζονται και γρηγορούν, περιμένοντας τη Βασιλεία του Θεού, ενώ άλλοι αδιαφορούν και ραθυμούν.
Η παραβολή τοποθετήθηκε εύστοχα και σοφά από την Εκκλησία αυτή τη μέρα, για να μας υπενθυμίσει την ανάγκη για πνευματική εγρήγορση, προκειμένου να συναντήσουμε το Χριστό, που έρχεται προς εμάς, σε ώρα που ίσως δεν Τον περιμένουμε. Ήδη, από τη Μ. Δευτέρα ψάλλεται το τροπάριο «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός, και μακάριος ο δούλος ον ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν, ον ευρήσει ραθυμούντα», με το ποίοι ανοίγουν οι ακολουθίες της Μ. Εβδομάδας. Η χριστιανική ζωή είναι πρόσκληση για συμμετοχή στη χαρά, είναι γαμήλια χαρά, γαμήλιο τραπέζι, στο οποίο καλούνται να συμμετάσχουν οι πάντες. Για να φτάσει όμως κανείς σ’ αυτό το τραπέζι, πρέπει να γρηγορεί πνευματικά, να προετοιμαστεί για την ένωσή του με το Χριστό. Η Βασιλεία του Θεού, σαν μια γαμήλια γιορτή, χαρίζεται σε όλους που την αποζητούν, όχι στους αδιάφορους και ράθυμους, αλλά σ’ αυτούς που αγρυπνούν, αναζητώντας με θέρμη τα ίχνη του Θεού μέσα στα σκοτάδια που επιβάλλουν οι καταστάσεις, οι άνθρωποι, οι εξουσίες, οι δυσκολίες της ζωής, οι ανέσεις, οι ιδεολογίες· σ’ αυτούς που φωτίζουν με το φαναράκι της πίστης και της αγάπης τη ζωή τους και τη ζωή των άλλων.

Θα κλείσω με τη μετάφραση ενός από τα ωραιότερα τροπάρια της ημέρας, ένα τροπάριο που ζωγραφίζει με εκπληκτικές εικόνες το μυστικό βάθος της ένωσης του ανθρώπου με τον Νυμφίο της Εκκλησίας, τον Ιησού Χριστό, και τη χαρά που πηγάζει από αυτή την ένωση: «Εσύ, Νυμφίε Χριστέ, που ξεπερνάς στο κάλλος όλους τους ανθρώπους, Εσύ που μας κάλεσες στο πνευματικό τραπέζι του γάμου Σου, την άσχημη καθάρισε μορφή μου από τα αμαρτήματα, με τη μέθεξη στα πάθη Σου. Στόλισέ με με τη φωτεινή στολή της ομορφιάς Σου και κάνε με χαρούμενο συνδαιτυμόνα της Βασιλείας Σου».

 

Γιάννης Γ. Τσερεβελάκης