Οικουμενικό πατριαρχείο - Ιερός Ναός Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης

 

Φιλανθρωπία Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Ένα από τα σοβαρά θέματα που απασχολούν την Ενορία μας και που με πολύ αγάπη..Περισσότερα

Κοινωνικό φροντιστήριο Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Το Κοινωνικό Φροντιστήριο της Ενορίας μας λειτουργεί 4 συνεχή χρόνια και..Περισσότερα

Ιστορικό Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Ήταν μεγάλος ο πόθος των κατοίκων της περιοχής Μπεντεβή Καμάρας και Παλαιού..Περισσότερα

Πρόγραμμα Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή

Πρόγραμμα του Ιερού Ναού Γενήσεως Θεοτόκου Μπεντεβή Ηρακλειου..Περισσότερα

ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Τη Μεγάλη Τετάρτη, σύμφωνα με το συναξάρι της ημέρας, η Εκκλησία αναμιμνήσκεται «της αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός», επειδή το γεγονός αυτό έλαβε χώρα λίγο πριν από το Πάθος του Χριστού. Σύμφωνα με την αφήγηση του Ευαγγελιστή Ματθαίου, λίγο πριν από τη σύλληψη και τη σταύρωσή Του ο Χριστός μετέβη στη Βηθανία, στο σπίτι Σίμωνα του λεπρού. Εκεί τον πλησίασε μια πόρνη που κρατούσε ένα αλαβάστρινο δοχείο με πάρα πολύ ακριβό μύρο και έχυσε το μύρο στο κεφάλι Του, την ώρα που ο Χριστός έτρωγε. Βλέποντας αυτή την πράξη, οι μαθητές αγανάκτησαν κι έλεγαν: «Γιατί αυτή η σπατάλη; Θα μπορούσε αυτό το μύρο να πουληθεί ακριβά και το αντίτιμο να δοθεί στους φτωχούς». Ο Ιησούς όμως κατάλαβε τι έλεγαν και τους είπε: «Γιατί δημιουργείτε προβλήματα στη γυναίκα; Έκανε μια καλή πράξη για μένα. Όσο για τους φτωχούς, αυτούς πάντοτε θα τους έχετε κοντά σας, εμένα όμως δεν θα με έχετε πάντοτε. Το μύρο που έριξε στο σώμα μου αυτή η γυναίκα ήταν προετοιμασία για την ταφή μου. Σας βεβαιώνω όμως ότι σε όλο τον κόσμο, όπου κι αν κηρυχθεί το ευαγγέλιο, θα γίνεται λόγος για την πράξη της, κι έτσι θα τη θυμούνται».

Θα πρέπει προκαταβολικά να πούμε ότι, σύμφωνα με τις ευαγγελικές αφηγήσεις, τρεις γυναίκες μύρωσαν το Χριστό, λίγες μέρες πριν από το Πάθος Του: α) η Μαρία, η αδελφή του Λαζάρου, όταν ο Χριστός επισκέφθηκε τη Βηθανία και φιλοξενήθηκε στην πατρική τους κατοικία· β) η ανώνυμη γυναίκα, στην οποία αναφέρεται η παραπάνω ευαγγελική αφήγηση και γ) μία πόρνη, που εκδήλωσε την ειλικρινή μετάνοιά της για τον πρότερο άσεμνο βίο της, αλείφοντας με μύρο τα πόδια του Χριστού και λαμβάνοντας την άφεση των αμαρτιών της. Δεν θα ασχοληθούμε εδώ με τα προβλήματα που δημιουργούνται σχετικά με την ταυτότητα των ανώνυμων γυναικών. Μας ενδιαφέρει αυτή καθαυτή η ποιότητα της πράξης τους, η στάση των μαθητών και η θέση που λαμβάνει τελικά ο Χριστός έναντι του συμβάντος.

Μια γυναίκα πόρνη, κοινωνικά περιθωριοποιημένη και αποδιοπομπαία λόγω της ηθικής της κατάπτωσης, έρχεται στο χώρο που βρισκόταν ο καθαρός και άμωμος Θεάνθρωπος Ιησούς και τολμά το αδιανόητο: να αλείψει το κεφάλι Του (σύμφωνα με την αφήγηση του ευαγγελιστή Λουκά, και τα πόδια Του) με ένα πανάκριβο μύρο, σκουπίζοντάς Τον στη συνέχεια με τα μακριά ξέπλεκα μαλλιά της. Ποιο το κίνητρό της, τι ήθελε να πετύχει μ’ αυτή την πράξη; Η γυναίκα μπήκε στο σπίτι κλαίγοντας, είχε δηλαδή συναίσθηση της αμαρτωλότητάς της. Αυτή η συναίσθηση την έσπρωξε να πλησιάσει το Χριστό, να διακόψει το φαγητό Του και να αλείψει το κεφάλι Του. Η πόρνη  δεν έχει ηθικές πράξεις για να τις προσφέρει στο Χριστό και να ζητήσει ως αντάλλαγμα τη σωτηρία και τη λύτρωση, όπως το έκαμε ο Φαρισαίος της γνωστής παραβολής. Όλη της τη ζωή ήταν βυθισμένη στην ακολασία, στην ανηθικότητα. Στο βάθος όμως της καρδιάς της κάτι καθαρό έλαμπε ακόμα, κάτι αδιόρατο που της έλεγε ότι η ελπίδα δεν χάνεται για κανένα, ότι η αγάπη μπορεί να υπερβεί όλα τα εμπόδια. Πλησίασε, λοιπόν, δειλά το Χριστό και κατέθεσε στα πόδια Του τη μετάνοια για τις αμαρτίες της, τη συντριβή της, την αγάπη της και το μύρο ως απόδειξη αυτής της αγάπης. Η τέλεια απόγνωση, η έσχατη απελπισία δεν την οδήγησαν σε απονενοημένες πράξεις ούτε και την άφησαν εσαεί έρμαιο της αμαρτίας. Αντίθετα, λειτούργησαν θετικά προς την κατεύθυνση της αναζήτησης της λύτρωσης. Η πόρνη δεν εγκλωβίστηκε στον αμαρτωλό εαυτό της, δεν αφέθηκε στην ηθικά δεινή της θέση, δεν ντράπηκε, λόγω της αμαρτωλότητάς της, να πλησιάσει το Χριστό, αλλά έκαμε την υπέρβαση. Πλησίασε με ταπείνωση, με επίγνωση της θέσης της και αφέθηκε στα χέρια του Λυτρωτή, για να βρει τη συγχώρηση για όλο το αμαρτωλό παρελθόν της.

Πώς αντιδρούν οι μαθητές απέναντι σ’ αυτή την πράξη της γυναίκας; Αδυνατούν να μπουν στην καρδιά και τη σκέψη της, δεν μπορούν να κατανοήσουν το μέγεθος της αγάπης της, το βάθος της συντριβής της, την υπαρξιακή της ανάγκη για κάθαρση από το κακό που είχε ριζώσει απάνω της. Δεν την βλέπουν ως πρόσωπο που θέλει να αγαπήσει και να αγαπηθεί, που επιθυμεί να βγει από το φαύλο κύκλο στον οποίο είχε εμπλακεί. Εκείνο που βλέπουν και τους ενδιαφέρει είναι μόνο το «πολυτίμητο»μύρο και όχι και τα δάκρυά της που έβρεχαν μαζί με το μύρο τα πόδια του Χριστού. Αδυνατώντας να δουν τα πράγματα από τη σκοπιά της αγάπης, στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς το μύρο και την αξία του και θεωρούν ότι άσκοπα η γυναίκα χαλαλίζει για το Χριστό ένα τόσο ακριβό άρωμα, ενώ θα μπορούσε να πουληθεί και τα χρήματα να δοθούν στους φτωχούς. Κρίσιμο αυτό το σημείο: για τους μαθητές σημασία πρωταρχική έχει η λογική σκέψη και όχι η καρδιά, η προσωρινή ανακούφιση κάποιων φτωχών και όχι η σωτηρία και η εσωτερική μεταμόρφωση και αναγέννηση του ανθρώπου. Αποδεικνύονται μικρόψυχοι και στενόκαρδοι, μακριά από τον τρόπο του Χριστού.

Ποιος είναι αυτός ο τρόπος του δασκάλου τους; Ο Χριστός αφήνει τη γυναίκα να ολοκληρώσει την πράξη της και δίνει στους μαθητές μια αποστομωτική απάντηση:  η πράξη αυτή ήταν προάγγελος της ταφής Του, προετοιμάζοντας έτσι τους μαθητές για την επερχόμενη σταύρωση και το θάνατό Του. Μικρό ήταν, λοιπόν, το χρονικό διάστημα που θα βρισκόταν μαζί τους, ενώ τους φτωχούς θα τους είχαν πάντοτε κοντά τους, για να τους ευεργετήσουν, αν το ήθελαν. Κατά το Χριστό, η πόρνη έκανε πράξη την αγάπη προς Εκείνον, ενώ το ενδιαφέρον των μαθητών για τους φτωχούς ήταν πρόσκαιρο και επιφανειακό και δεν είχε κίνητρο την αγάπη, η οποία είναι αληθινή, μόνο όταν είναι προσωπική. Γράφει ο Ντοστογιέφσκι στο μυθιστόρημά του «Ο ηλίθιος»: «Μπορεί άραγε κανείς να τους αγαπάει όλους, όλους τους ανθρώπους, όλους τους πλησίον του; (…) Βεβαίως όχι, και θα ήταν αφύσικο! Στην αφηρημένη αγάπη για την ανθρωπότητα αγαπάς σχεδόν πάντα μόνο τον εαυτό σου». Οι μαθητές μίλησαν γενικά και αόριστα για φτωχούς, άρα δεν το έπραξαν από αγάπη αλλά από ανάγκη για συγκάλυψη προσωπικών τους αδυναμιών. Ο Χριστός, από την άλλη, εγκαινίασε μια εντελώς νέα αντίληψη για τον αμαρτωλό άνθρωπο. Τον ενδιαφέρει πάνω από όλα η αγάπη και η αληθινή μεταστροφή, η μετάνοια, η βαθιά συναίσθηση της αμαρτωλότητας και η εμπιστοσύνη στη θεία αγάπη. Συγχωρεί τη γυναίκα, επειδή, όπως λέγει το Ευαγγέλιο, «αγάπησε πολύ» κι έδειξε βαθιά μετανοημένη κι έτοιμη να αλλάξει τρόπο ζωής.

Το παράδειγμα της πόρνης γυναίκας που μετανόησε κι έδειξε την αγάπη της προς το Χριστό, αλείφοντας τα πόδια και το κεφάλι Του με ακριβό μύρο, η Εκκλησία το προβάλλει στο μέσον της πορείας προς το θείο Πάθος, για να μας πει ότι χωρίς αληθινή μετάνοια και αγάπη προς το Χριστό δεν μπορούμε να Τον ακολουθήσουμε προς το Σταυρό και την Ανάσταση. Κλείνοντας θα πρέπει να πούμε ότι και στην υμνογραφία της ημέρας η πόρνη γυναίκα προβάλλεται ως υπόδειγμα μετάνοιας σε μια σειρά από τους ωραιότερους ίσως ύμνους της Εκκλησίας, μεταξύ των οποίων δεσπόζουσα θέση κατέχει το περίφημο τροπάριο της Κασσιανής «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…».

 

Γιάννης Γ. Τσερεβελάκης